Amersfoort

blanco_logo_1.gif (286 bytes)
 

Sidebar

Amersfoort

Het Valleikanaal in Amersfoort is de afgelopen jaren stap voor stap ingericht als ecologische verbindingszone tussen de Gelderse Vallei en de Eem en Randmeren. De oevers van het Valleikanaal zijn in 2005 minder steil gemaakt voor diersoorten als libellen, kikkers en salamanders. Toen volgde fase twee; de aanleg van poelen, plas-draszones, faunavoorzieningen en paden is rond de zomervakantie 2009 afgerond. Door de aanleg van diverse poelen en looprichels onder bruggen, voelen nu ook kleine zoogdieren, amfibieën en reptielen zich hier thuis. Maar niet alleen planten en dieren profiteren van deze nieuwe natuur. Ook omwonenden kunnen genieten van deze natuur dwars door de stad. De uitvoering van deze tweede fase werd medio 2009 afgerond. In het voorjaar van 2010 wordt nog het een en ander aan beplanting aangebracht.

Wat is een ecologische verbindingszone?

Een ecologische verbindingszone is een lint natuur dat grotere natuurgebieden met elkaar verbindt. Door deze verbinding wordt het leefgebied van dieren vergroot en ook plantenzaad verspreidt zich langs dit groene lint. Er zijn natte en droge verbindingszones. Het Valleikanaal is een natte zone.

Wat gebeurde er tijdens de tweede fase?

Graven van diverse poelen

groene-kikkerOp verschillende plekken zijn poelen gegraven. Sommige liggen aan de wijkzijde, andere aan de centrumzijde van het kanaal. In het stilstaande, open water van de poelen voelen groene kikkers, bruine kikkers en padden zich thuis. De bruine kikker en de pad planten zich hier voort. Langs de waterkant kunnen veel plantensoorten groeien, zoals fonteinkruid, pijlkruid, bitterzoet en engelwortel. En wie weet ligt er op een zonnige dag ineens een ringslang te zonnen in het gras naast de poel. Gelukkig is deze slang ongevaarlijk.

Aanleg van twee plas-draszones

Het zijn geen poelen, geen slootjes en het is geen moeras. Een plas-draszone is een nat stuk oever op de overgang tussen ondiep water en drogere grond. Hier groeien de dotterbloem, de oeverzegge en riet. En daarin zingt straks vast en zeker de kleine karekiet. Dit altijd zingende vogeltje komt nu al voor in het landelijk gebied van Leusden en de wijk Randenbroek. Het zal zich zeker verder langs het Valleikanaal verplaatsen. De plas-draszones zijn aangelegd tussen de Holkerweg en Balladelaan, aan de wijkkant van Schothorst.

Bouw van twee vleermuisbunkers

In het bosplantsoen van de bestaande poel bij de A28 en in de oksel van de Zielhorsterweg, zijn vleermuisbunkers gebouwd. Naar verwachting zal de natuur langs het kanaal veel kleine beestjes trekken die goed voedsel zijn voor vleermuizen. De watervleermuis en mogelijk de meervleermuis zijn te verwachten. Zij zullen ’s zomers over het water scheren op jacht naar insecten en ’s winters een winterverblijf vinden in de bunker. De bunker ziet er van buiten uit als een grasheuvel. Binnenin bestaat hij uit grote, ronde buizen en gemetselde kamers.

Loopplanken voor kleine zoogdieren

Een reisroute langs het water werkt alleen als de hindernissen voor dieren te nemen zijn. Het Valleikanaal kent nogal wat bruggen en aan het eind een flinke stuw (Balladelaan). Om het voor dieren mogelijk te maken deze hindernissen te nemen, zijn bij alle bruggen faunavoorzieningen aangelegd. Vaak is het niet meer dan een loopplank of richel onder de brug door, maar voor dieren zijn het belangrijke hulpmiddelen. De stuw Balladelaan is voor vissen te passeren met hulp van een vistrap.

Goed toegankelijk voor omwonenden

Nieuwe natuur langs het Valleikanaal betekent straks natuur dicht bij huis. Voor wandelaars zijn er op diverse plekken langs het Valleikanaal paden en ook een loopvlonder om de gevarieerde nieuwe natuur van dichtbij te kunnen bekijken. De natuur heeft wel tijd nodig om zich te ontwikkelen. U mag uw hond blijven uitlaten langs het kanaal. Het is wel belangrijk om daarbij rekening te houden met het (prille) natuurgebied dat hier ontstaat. Broedende eenden en vogels verlaten in paniek hun nest als er ineens een loslopende hond op bezoek komt.

Ontwerptekeningen

Samenwerking tussen vier partijen

De aanleg van de ecologische verbindingszone is een samenwerkingsproject tussen de gemeente Amersfoort, Waterschap Vallei & Eem, de provincie Utrecht en Het Utrechts Landschap. De provincie is verantwoordelijk voor de aanleg van ecologische verbindingszones binnen de Utrechtse provinciegrenzen. Voor de aanleg van natte verbindingszones werkt de provincie intensief samen met het waterschap. De gemeente Amersfoort is betrokken omdat het kanaal dwars door het grondgebied van de stad loopt. De vierde partij is Het Utrechts Landschap. Zij heeft voor de uitvoering van het project ‘Venster op de Vallei‘ geld ontvangen van de Nationale Postcode Loterij. De ecologische verbindingszone langs het Valleikanaal is onderdeel van dit project. Alle partijen betalen ongeveer een vierde deel van de kosten.

Uitvoering in drie fasen - meer ruimte voor planten en dieren

De aanleg van de ecologische verbindingszone Valleikanaal in Amersfoort gebeurt in drie fasen.

Fase 1

De eerste fase startte in 2005. De route is toen geschikt gemaakt voor insecten en vissen. De oevers zijn natuurvriendelijk ingericht waarbij steile plekken worden afgewisseld met oevers waarvan de grond geleidelijk overgaat in water. Daardoor is het Valleikanaal nu geschikt als babykamer voor jonge vissen en insecten. Gele lis, riet en grote egelskop kunnen hier groeien en vissen verplaatsen zich van de Heiligerbergbeek via de nieuwe vistrap in de Vosheuvelbeek naar het Valleikanaal.

Fase 2

Tijdens de tweede fase is het Valleikanaal ook geschikt gemaakt voor zoogdieren als de dwergmuis, bunzing en wezel, amfibieën en reptielen. Door de aanleg van poelen, plas-draszones en loopplanken kunnen de diersoorten die in natte gebieden leven zich weer van de Eem naar de Gelderse Vallei en vice versa verplaatsen. Onder bruggen liggen vaak geen oevers. Dankzij de aanleg van smalle loopplanken kunnen dieren voortaan toch onder de bruggen door kruipen en vormen wegen niet langer een obstakel.In het stilstaande, open water van de poelen kunnen kikkers en padden leven. Langs de waterkant zullen plantensoorten zoals moerasspirea, watermunt en engelwortel groeien en bloeien. Sommige poelen liggen aan de wijkzijde, andere aan de centrumzijde van het kanaal. Voor de aanleg was het op sommige plaatsen nodig een aantal bomen te kappen om voldoende zonlicht en warmte in de poel te krijgen. De bewoners zijn hiervan schriftelijk (Word document) op de hoogste gesteld. Ter compensatie zijn elders nieuwe bomen geplant.In de plas-dras zones, een nat stuk oever op de overgang tussen ondiep water en drogere grond, groeit straks de dotterbloem, de oeverzegge en riet. Deze zones zijn aangelegd tussen de Holkerweg en Balladelaan, aan de wijkkant (Schothorst) van het kanaal. De werkzaamheden zijn gestart in het najaar van 2008 en duren tot medio 2009.

Fase 3

Tijdens de planuitwerking is gebleken dat niet alles binnen het tijdsbestek van de tweede fase kan worden opgelost. Met name de stuw Balladelaan en de daar ten westen van gelegen kades blijven een serieus aandachtspunt, omdat de zone moet doorlopen. Om het project niet te vertragen, is besloten dit in een derde fase aan te pakken. Het wordt ondergebracht in Plan Maatweg, Kop van Schothorst dat naar verwachting in 2010 wordt ingericht. 
Naar boven